Stichting Beter Zeist

aandacht voor burgerinitiatieven, inspraak, duurzaamheid, mobiliteit, groene ruimte en verantwoorde bouw

03-03-2021

RED Zeist

Bewaar het dorpskarakter en houd Zeist en omgeving mooi en groen

Moet Zeist een groeikern worden? Met nog meer inwoners en bedrijven?
Zeist hoeft niet te bouwen voor de regio, met méér bedrijven en méér inwoners. Er is al jaren geen geboorteoverschot in Zeist. En we hebben ook al een overschot van duizenden arbeidsplaatsen. B&W en de raad willen echter fors uitbreiden met ongeveer 200 – 300 woningen per jaar. Dit voor de economische groei van de regiometropool Utrecht.

Waar zijn de raadsfracties mee bezig?

Zo wordt Zeist de grootste groeikern van de provincie na de stad Utrecht en Amersfoort. Dat betekent méér verkeer, infrastructuur, geluidsoverlast en milieuproblemen. En juist minder ruimte, groen, natuur, sportvelden, volkstuinen, bos- en wandelplekken en een slechtere volksgezondheid. Vergeet ook niet de enorme windmolens en zonnevelden die in het buitengebied moeten komen.

Is er een woningtekort in Zeist?
Er is een beperkte achterstand in aantal woningen. 80 - 100 woningen volstaat voor de lokale behoefte. Méér bouwen betekent aantasting van de woon- en leefomgeving. Waarom moet Zeist bijdragen aan een nog grotere economische groei van de regio? Dat is helemaal niet nodig. Het versterkt vooral de instroom vanuit andere delen van Nederland en daarbuiten. Dus niet gaan bouwen voor die instroom. Dan hoeft Zeist ook niet te verstedelijken door hoogbouw en aantasten van groen. Zo denken de meeste inwoners er over. Maar ze voelen zich niet gehoord door de huidige meerderheid in de gemeenteraad.

L-Flat; Woongoed wil graag hoogbouw realiseren, maar die weerstand van de bevolking .....

U kunt nú kiezen!
Het gaat niet om ‘Den Haag’ of ‘Utrecht’, maar om de dorpen Zeist, Austerlitz, Den Dolder, Bosch en Duin en Huis ter Heide en het nu nog mooie buitengebied.

Laat nú uw stem horen!
Help mee om uw mooie en groene woon- en leefomgeving te redden.
Dus in Zeist, Austerlitz, Den Dolder, Bosch en Duin, Huis ter Heide en omgeving:

  • Geen verdere verstedelijking
  • Alleen bouwen voor de stabiele lokale behoefte
  • Geen groen opofferen
  • Dorpskarakter behouden

Naar de PETITIE

Kernboodschap
Helpt bouwen tegen de problemen op de woningmarkt?

Stichting Beter Zeist / februari 2021

Betaalbaar kunnen wonen is belangrijk voor iedereen
Wonen is een eerste levensbehoefte. Het vinden van een betaalbare woning is voor mensen die nog geen huis hebben (starters) of die noodgedwongen in een dure huurwoning wonen, moeilijk. In de sociale huursector (sociale huur in 2020 maximaal 737 euro per maand, inkomen globaal maximaal bruto € 3.489 per maand (= € 44.665 per jaar) zijn er lange wachttijden.

Bouwambitie van de regio Utrecht
Volgens de visies van de regio Utrecht zet deze in op de bouw van 104.000 – 125.000 nieuwe woningen in de periode 2020 - 2040. Dat klinkt als goed nieuws voor mensen die een huis zoeken. Of die zich zorgen maken of hun kinderen hier wel een betaalbare woning kunnen vinden.

Voor de gemeente Zeist worden In de regionale visie Contour REP[1] de komende 15 jaar voor Zeist en de andere dorpen netto meer dan 3.500 woningen genoemd. Dat is 10% van de bestaande woningvoorraad. En in de jaren daarna netto nog eens 2.200 woningen, dat is 5% meer. In totaal dus 5.700 meer woningen. Deze zijn vooral bedoeld voor de metropoolregio Utrecht.

Sanatoriumbos in Zeist-Noord vlakbij de beoogde tramlijn ....

In het groen in en om Zeist Noord en in de aanliggende dorpen mogelijk nog tot 5.000 woningen meer[2] (met hoogbouw?). Dat laatste aantal is vooral ook bedoeld om de beoogde tramlijn naar USP (De Uithof) beter rendabel te maken.

Als dat alles gebeurt dan groeit Zeist ongeveer met 35%.

Andere vergelijkbare gemeenten zoals De Bilt en Utrechtse Heuvelrug willen hooguit instemmen met een groei van 6%. En dat tegen de zin van hun inwoners in. Die zien liever een beperkter groei die overeenstemt met de stabiele lokale behoefte van de eigen bevolking.

Oorzaken woningtekort
Hoe komt het eigenlijk dat er een woningtekort is? De groei van de bevolking door geboorten en overlijdens (natuurlijke groei, geboorteoverschot) is in de meeste gemeenten omgeslagen in krimp (sterfteoverschot). Theoretisch zouden we dus meer leegstand van woningen moeten zien. Hoe komt het dat in de regio Utrecht velen woningnood ervaren? Antwoord: er is vooral een instroom van mensen van buiten de regio die zich graag in de regio willen vestigen. Die concurreren met de huidige inwoners om de bestaande woningen. Want:

  1. Utrecht ligt centraal in het land in een groene omgeving.
  2. Utrecht is een aantrekkelijke plek voor studenten en mensen die werken.
  3. Veel mensen schrijven zich al op hun 18e jaar in voor een sociale woning. Dan begint hun wachttijd. Pas rond hun 23ste jaar gaat een deel ervan actief zoeken. Dan duurt het nog ruim een jaar voordat zij succesvol zijn en een woning accepteren. Dat betekent dat de actuele woonbehoefte maar een deel is van het totaal van de wachtlijst.
  4. De regio Utrecht wil een Metropoolregio worden. Vandaar de politieke groeiambitie van ruim 80.000 arbeidsplaatsen in de periode 2020-2030. Daarbij speelt de regio in op ruim 70.000 mensen van buiten de regio en Nederland. Maar voor de werkgelegenheid in de regio (en in Zeist) zijn die extra arbeidsplaatsen niet nodig.

Kloppen de voorspellingen over het woningtekort?
Voorspellingen over de woningvraag zijn gebaseerd op trends uit de voorgaande periodes. Onder andere over instroom van buiten de regio. Deze trends komen vanzelf uit:

  1. Je voorspelt veel instroom van mensen. Vanwege aantrekkelijkheid, groei van werkgelegenheid, instroom van meer studenten.
  2. Daardoor ontstaat op papier een woningtekort.
  3. Je bouwt woningen.
  4. Daardoor komen er in de aantrekkelijke regio Utrecht mensen bij. Want er zijn woningen beschikbaar, mooi centraal in Nederland. Ze komen altijd wel vol ten koste van ‘krimpgebieden’ die leeg lopen en zo minder aantrekkelijk worden. Maar is dat goed voor de inwoners hier? En voor mensen die nu nog in de krimpgebieden wonen?
  5. En daardoor komen er ook weer bedrijven bij. Immers, hun medewerkers kunnen redelijk makkelijk in de buurt komen wonen. Het vestigen van bedrijven in krimpgebieden is dan niet nodig. En zo investeert de overheid daar ook niet in de benodigde infrastructuur en voorzieningen.
  6. Kortom een vicieuze cirkel. Die kan doorbroken worden als de overheid en het bedrijfsleven juist in de krimpgebieden investeren. En als de stedelijke regio’s de economische groei juist niet extra faciliteren en geen extra woningen gaan bouwen.

Helpt het in de regio bouwen van 104.000 - 125.000 woningen de mensen met problemen op de woningmarkt?
Het grootste deel van de nieuwe woningen zal gebruikt worden door de instromers in de regio. In grote lijnen: 80.000 nieuwe arbeidsplaatsen betekent dat een groot deel van de nieuwe woningen door nieuw-vestigers in de Utrechtse regio ingenomen gaat worden. Voor het oplossen van de problemen die we nu hebben, zijn dan maar weinig nieuwe woningen beschikbaar. Met andere woorden, met grote bouwprogramma’s de problemen proberen op te lossen, kost wel veel groen, maar lost het woningtekort nog niet op. Zelfs de regio Utrecht vermeldt in de zogenaamde Contour Integraal Ruimtelijk Economisch Perspectief dat het aantal van 104.000 woningen nog zonder het inlopen van het woningtekort is. De groeiende vraag door instromers zorgt bovendien voor hogere prijzen van huur- en huizenprijzen.

Wat helpt in de regio wel tegen de problemen op de woningmarkt?

  1. Beperk de instroom, dus stuur op de groei van het aantal arbeidsplaatsen. Dat scheelt al tot 70.000 vragers op de woningmarkt in de regio Utrecht.
  2. Voer een zelfbewoningsplicht in voor koopwoningen. Dat voorkomt dat beleggers goedkope koopwoningen kopen en voor veel geld gaan verhuren. En daarmee de prijs opdrijven van de goedkopere koopwoningen. De grote steden vragen het Rijk daarom.
  3. Wijs meer sociale huurwoningen lokaal toe. De gemeente Zeist kan door aansluiting bij het regionale Woningnet maximaal 25% van de woningen lokaal toewijzen. Daarmee kun je mensen die al in je eigen gemeente wonen of werken veel sneller helpen. Maar dat percentage zou moeten worden opgevoerd omdat anders vooral voor de regio wordt gebouwd.
  4. Vraag als regiogemeenten aan het rijk om meer greep op toewijzing van huurwoningen met een middeldure huur, zo tot 1.500 euro per maand. Ook daarmee kun je mensen die al in je eigen gemeente wonen of werken veel sneller helpen.
  5. Beperk of stop de verkoop van goedkope (sociale) huurwoningen. Deze komen na bewoning door de eerste eigenaar buiten de sociale sector terecht.
  6. Kijk naar de woningvraag in de eigen buurten en dorpen van de gemeenten. Naar wat voor soort woningen in de buurt willen ouderen graag verhuizen. Breng zo lokaal meer doorstroming op gang.
    Een voorbeeld dat oplossen van de eigen woningvraag al lukt met betrekkelijk kleinschalige oplossing, is te vinden in de Woonvisie Zeist. Daarin staat vermeld dat er tot 2030 minimaal 300 sociale huurwoningen nodig zijn. Het is minimaal, maar daarmee zijn we dus al een eind op weg. Zeist heeft echter tot ongeveer 2030 netto al ca. 2.100 woningen in de planning staan. Dat zijn er veel meer dan nodig zijn voor de behoefte van de eigen bevolking. Daarvoor volstaat ca. 80 -100 woningen per jaar.

Zie verder de rubriek Achtergronden.

[1] Contour REP U10/16, 2020, pag. 82: ‘Kaart van altijd’ en ‘Kaart van alles’.

[2] Utrecht Nabij, U-Ned, november 2020; Eindrapport doortrekken Uithoflijn naar Zeist en Amersfoort, Arcadis, 20201007, pag. 10.

[3] RWU regionale corporatiemonitor 2020