Stichting Beter Zeist

Nieuwsflits voorjaar 2026

Gedenksteen Patrick Greeven onthuld

Op 5 juni vond voor genodigden de onthulling plaats van de grote zwerfsteen ter nagedachtenis van Patrick Greeven. Op de plaquette staat:

Monument voor de Aarde
Patrick Greeven
Verbinder tussen mensen en natuur
Stichting Milieuzorg Zeist e.o. 1954 – 2025

Erik Notenboom van Stichting Milieuzorg Zeist e.o., Wethouder Catsburg en de levenspartner van Patrick, Beatrijs van den Lisdonk spraken mooie woorden over zijn zelfgekozen doel als verbinder tussen mens en natuur, milieu en klimaat. Tot het laatste toe heeft hij als onbaatzuchtig vrijwilliger met passie, overtuigingskracht en volle inzet bijgedragen aan behoud en versterking van natuurwaarden en aan de woon- en leefomgeving. Dat was zijn roeping.

Het gebeurde zowel in Zeist, als in de regio en ook landelijk. Bij de onthulling was de steen sfeervol bedekt met bloemen uit de moestuin in Driebergen die hij en zijn partner daar hadden gezaaid. Hij was een voorbeeld van wat je preekt ook in praktijk moet brengen, kortom: doe wat je zegt en heb er het nodige voor over.

De drie eiken
De steen staat bij de 3 zomereiken die Stichting Milieuzorg Zeist circa 20 jaar geleden heeft geplant in het Natuurpark de Brink op de hoek van de Griftlaan en de Griffensteijnselaan. Ook voor de aanleg van het natuurpark heeft hij zich samen met anderen ingezet. Het natuurpark met de gedenksteen is het bezoeken waard!

Globaal coalitieakkoord Zeist 2026-2030

Afbeelding: Gemeenteraad  coalitieakkoord,  code

Nieuw college uit dezelfde partijen

Op 26 mei werd het ambitieuze hoofdlijnenakkoord van het nieuwe college gepresenteerd. De 4 partijen die het college vormden zijn in feite dezelfde als van het vorige akkoord namelijk: PRO, (GroenLinks-PvdA) D66, VVD en ChristenUnie-SGP. Wel hebben de wethouders van GroenLinks en Cu-SGP afscheid genomen en zijn deze inmiddels vervangen. De verdeling van de portefeuilles tussen de wethouders is vrijwel hetzelfde als bij de vorige coalitie. Zo kon het college direct aan de slag.

Nieuw ambitieus coalitieakkoord
De volgende stukken werden op 26 mei ter kennisgeving aangenomen: Het raadsvoorstel met een samenvatting van het akkoord, het ambitieuze hoofdlijnenakkoord met de concrete  taakverdeling tussen de wethouders en de planning van de uitwerking van het akkoord.

Gezien het grotendeels globale karakter van het akkoord is het echter nog te vroeg om nu al een onderbouwde reactie te geven. Dat zal in de loop van de tijd per onderwerp, thema en project gebeuren nadat de betreffende voornemens zijn uitgewerkt.

Enkele opvallende punten

• Realiseren van de ingezette bouw van 4.000 woningen tot 2030 (grotendeels voor de regio).
• Versterking van groen, klimaatadaptatie en biodiversiteit.
• Actieve participatie: inwoners vroeg en zichtbaar betrekken bij plannen.
• Een nieuw huis voor cultuur en ontwikkeling: is een andere invulling nu niet meer bespreekbaar?
• Hoe zit het overigens met de betaalbaarheid van het ambitieuze coalitieakkoord, want de doorrekening van het coalitieakkoord 2026-2030 is nog niet beschikbaar.

Groot begrotingstekort dreigt voor Zeist

Op 18 juni was er een Ronde tafel over onder meer de financiële Voorjaarsnota 2027 met een meerjaren perspectief. Er moet rekening worden gehouden met inflatie en stijgende kosten van bestaand beleid. Daarentegen verminderen de inkomsten door verlaging van de uitkeringen van het Rijk uit het Gemeentefonds. De coalitie verwacht in haar financiële 1^ste Bestuursrapportage 2026 bij ongewijzigd beleid een negatief (structureel) begrotingssaldo van ca. 3,1 mln. In de Voorjaarsnota tot 2030 loopt het voorlopige structurele tekort (uitgezonderd 2027: - 941.000 euro tekort) op tot meer dan 4 mln. euro.

Wat nog meer?
Overigens zijn daarbij recente ontwikkelingen en toekomstige tegenvallers grotendeels nog niet meegeteld. Dat geldt ook voor onderdelen van het uitvoeringsprogramma van het vorige coalitieakkoord (UVP). Verder is in de nota het volgende niet verwerkt: nog niet geraamde uitgaven voor de rioolinfrastructuur, verandering van de methodiek beheer Openbare Ruimte (BOR), gebiedsvisie Markt e.o. (transitie Kunstenhuis e.a.), gebiedsvisie Stationsgebied Driebergen-Zeist en visie Dierenwelzijn.

Stelpost nog niet begrote gevolgen
In het meerjarenperspectief van de Voorjaarsnota is daarom een extra post opgenomen van nog niet begrote gevolgen. Het tekort loopt dan op van – 2.9 mln. euro in 2027 tot meer dan - 7.mln. euro in de jaren daarop.

Dat vergt zoals in het coalitieakkoord staat een financieel gezond beleid, realistische begrotingen en een eerlijke lastenverdeling. Het zal een hele kluif worden om het beleid zo om te buigen dat gemeente Zeist inderdaad een gezond financieel beleid voert.

Bevolking aan zet?
Wij verwachten dat - net als tijdens vorige structurele begrotingstekorten - de bevolking wel weer zal worden gevraagd om (structurele) bezuinigingen en ombuigingen van het beleid aan te geven en vervolgens deze te (ver)dragen. Dan moet ineens de samenleving het zwalkende schip van de gemeentelijke overheid gaan keren. Toch maar eens echt goed rekening houden met het kritische Rekenkamerrapport over de begrotingsdiscipline van Zeist. Zie het raadsvoorstel Kadernota 2027.

Fundamentele kritiek op Bestemminsplannen WA Hoeve

Bospad op de WA Hoeve

In 2022 konden belanghebbenden zienswijzen indienen over 3 ontwerp bestemmingsplannen voor de herontwikkeling van de WA Hoeve. Het ging om de Historische Middenas (HMA), het Noordelijk Ontwikkelveld (NOV) en het Zuidelijk Ontwikkelveld (ZOV). Het beroep bij de Raad van State over het vastgestelde bestemmingsplan voor de HMA is nog niet afgerond.

Verrassing
Na 4 jaar wachten werden eind mei ineens de andere 2 bestemmingsplannen bij de raad ingediend voor besluitvorming. Bij het raadsvoorstel zat ook een nota van beantwoording van de zienswijzen. De insprekers van de ronde tafel konden zich niet volledig voorbereiden gezien de aard en omvang van de stukken en de benodigde tijd voor het bestuderen ervan. Bovendien bleven vele vragen onbeantwoord omdat het alleen ging om deze 2 bestemmingsplannen en niet om de gehele WA Hoeve. Denk aan de afstemming met het eerste plan (HMA) en met de resterende natuur van het NNN-gebied . Verder ontbreekt nog het komende bestemmingsplan voor de Zorgkern met de forensisch-psychiatrische instelling Fivoor.

Fundamentele kritiek
De meeste insprekers pleitten voor uitstel van de besluitvorming om te komen tot een integrale afweging van de herontwikkeling. Verder lopen er ecologische verbindingszones over het gebied die deel uitmaken van een groter netwerk. Juist deze worden versmald en sterk aangetast door de verstedelijking. Daarnaast staat de voorgestelde herontwikkeling op gespannen voet met bestaande beleidsvisies en met wet- en regelgeving op alle beleidsniveaus inclusief die van Europa. Ook is er onduidelijkheid wanneer de opbrengst voor Altrecht (15 mln. volgens de gebiedsvisie 2017) is bereikt omdat dan de herontwikkeling moet worden afgerond. Er zijn vragen over de vereiste onderzoeken, het bos- en natuurverlies, de compensatie daarvan en de bescherming van de resterende natuur. In dit verband werd gepleit voor een preventieve bescherming van de natuur i.p.v. pleisterplakken. Dat kan door het onderzoeken en toepassen van de mogelijkheden van een duurzaam ecologische buurt.

Informatie
Zie verder de schriftelijke inspraakreacties van Stichting Beter Zeist, Vrienden van de WA Hoeve met de uitgebreide bijlage Statements en de reactie van Nicky Kruizinga. Voor de mondelinge weergave zie https://zeist.raadsinformatie.nl/vergadering/1500929.

Wethouder van Dijk wees de kritiek af en zag geen reden om het raadsvoorstel aan te houden. Op donderdag 25 juni volgt het raadsdebat en op 7 juli zal de raad over het raadsvoorstel besluiten.

Invoering omgevingswet

Op 18 juni vond de Ronde Tafel plaats over de volgende 3 raadsvoorstellen.

• Koers en participatie Omgevingsvisie 2050;
• Vaststelling startnotities wijziging Omgevingsplan 2 deelgebieden;
• Voortgangsrapportage implementatie Omgevingswet 2024-2032.

Richtinggevend
Deze stukken zijn richtinggevend voor het verder ontwikkelen van de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan 2024-2032.
Wat opvalt is dat het college de inwoners en andere belanghebbenden nog steeds weinig invloed toestaat tijdens de participatie. Dat is in strijd met de geest en de letters van de 2 handvatten Participatie. Verder wordt verwezen naar eerdere besluitvorming daarover alsof de raad daarop niet kan terugkomen. Ook wordt de raad wordt nu meer op afstand geplaatst. Dat blijkt uit de aangepaste opzet van de voortgangsrapportages.

Toekomstscenario’s
In het Participatieplan worden 3 verschillende toekomstbeelden geschetst. Het gaat om de globale scenario’s ‘Zeist, stad in de Randstad’, ‘Zeist kiest voor natuur’ en ‘Zeist zorgzaam en zelfvoorzienend’. Waarom wordt de participatie vanaf het begin gericht op deze scenario’s in plaats van eerst na te gaan van de bestaande situatie? Zeist heeft een eigen karakter met speciale waarden, unieke kenmerken en ‘Unique selling points‘. Vervolgens kan dan worden bezien of deze waarden en kenmerken ook in de toekomst van belang blijven of dat aanpassing nodig is.

Planning
De Koersnota en het Participatieplan vormen de basis voor de volgende fase om te komen tot de omgevingsvisie Zeist 2050. De participatie wordt voorbereid met een extern bureau. Een ambtelijke werkgroep werkt verder aan de omgevingsvisie met thema- en gebiedsuitwerkingen en de milieueffectrapportage.

De participatie start in september 2026. Deze wordt afgerond in mei 2027 met een presentatie aan het college en de raad. De bedoeling is het ontwerp van de omgevingsvisie in het tweede kwartaal 2027 ter inzage te leggen voor het indienen van zienswijzen. Voor de communicatie wordt een strategie opgesteld die aansluit op het Participatieplan.

Inspraakreacties
Stichting Beter Zeist over Koers, participatie en voortgangsrapportage en over de startnotities. Verder sprak Siert de Vos in over participatie.

10 jarig jubileum Geopark Heuvelrug, Gooi en Vecht

Wat is een geopark?
Geoparken zijn gebieden waar geologisch erfgoed en landschappen van internationale waarde op een integrale manier worden beheerd. Daarbij staan behoud, educatie en duurzame ontwikkeling centraal. De geologische geschiedenis, de cultuurhistorie, de hedendaagse cultuur en de natuur bepalen samen de identiteit van het gebied.

In een geopark maken inwoners, ondernemers, lokale instellingen en scholen samen dit verhaal zichtbaar. Burgerinitiatief en lokaal draagvlak zijn cruciaal. Hoe meer men over een gebied weet, hoe zorgvuldiger en duurzamer met de omgeving kan worden omgegaan (www.unesco.nl/dossier/geologisch-erfgoed).

Zeist e.o. ligt in een bijzonder gebied
Het geopark waar de gemeente Zeist in ligt is ontstaan uit 2 burgerinitiatieven. Een vanuit het Gooi en een door Stichting Beter Zeist. Het gaat om de gehele Heuvelrug met de natte gebieden erlangs, van Rhenen tot en met het Eemmeer, zie in het kort de geschiedenis van het geopark.

Beleef het geopark
Inmiddels is het geopark uitgegroeid tot een belangrijke bron van informatie over de bijzondere waarden van het gebied. De beleving ervan vindt op allerlei manieren plaats door:

• de alles omvattende geo-kaart met bijzondere objecten en zoekfuncties;
• het volgen van de geo-Nieuwsbrieven met achtergrondinformatie;
• het geo-boek, der geo-film, het kinderboek Aap en Mol;
• het bezoeken van bijzondere plekken en landschappen: geo-sites en geo-hotspots;
• het deelnemen aan excursies, wandel- en fietsroutes met ondersteuning via smartphone, cursussen etc.

Ga op ontdekingstocht!
Iedereen kan het geopark bezoeken, deelnemen aan activiteiten en bijdragen om het initiatief verder te ondersteunen en te ontwikkelen. Meld je alvast aan voor de Nieuwsbrief.

Zie verder https://www.geopark-heuvelrug.nl/